Sturmabteilung (SA, niem. Die Sturmabteilungen der NSDAP, pol. Oddziały Szturmowe NSDAP) – utworznone w 1920 roku bojówki, a następnie oddziały masowej organizacji wojskowej NSDAP. Sturmabteilung było głównym narzędziem terroru partii nazistowskiej w walce z bojówkami i sympatykami innych ugrupowań politycznych (głównie komunistami). Po tzw. nocy długich noży straciła na znaczeniu na rzecz SS.
Sturmabteilung wzorowane było na włoskiej Milicji Faszystowskiej, którą potocznie nazywano od noszonych przez nich mundurów Czarnymi koszulami (wł. Camicie Nere), zaś członków SA - Brunatnymi koszulami (niem. Braunhemd), gdyż ci nosili mundury w partyjnym kolorze brunatnym.
Spis treści |
Formacja ta została założona w 1920 do ochrony zgromadzeń partyjnych. W jej skład wchodziło wielu byłych członków Freikorpsu (min. Ernst Röhm). Formalnie została zarejestrowana 4 listopada 1921. Po jej delegalizacji w 1923, reaktywowana w 1925, stała się stopniowo najbardziej znaczącą siłą ruchu narodowosocjalistycznego w Niemczech. SA rekrutowały się z członków NSDAP. Rozwijały się w szybkim tempie; w 1931 liczyły 77 tys. członków, w 1933 – 700 tys., w 1934 zaś – 3,2 mln.
SA brała czynny udział w walce wyborczej do parlamentu, rozbijając zgromadzenia innych partii, szczególnie KPD i SPD, prześladowała określone grupy ludności jako wrogów ludu, zwłaszcza po przejęciu władzy przez hitlerowców w 1933. Pogromy ludności pochodzenia żydowskiego, zwłaszcza niszczenie i rabunek sklepów, określanych jako żydowskie, spowodowały nawet interwencję władz partyjnych ze względu na zakłócenie rynku ubezpieczeń lawinowymi wypłatami odszkodowań za zniszczone mienie. W związku z tym Hermann Göring spowodował konfiskatę wypłat z tytułu ubezpieczeń sklepów.
Od 1933 wraz ze 100-tysięczną Reichswehrą stały się podstawą rozbudowy niemieckich sił zbrojnych. SA były organizacją w zasadzie wojskowo-terytorialną. Naczelnym dowódcą SA był kanclerz Rzeszy (Adolf Hitler) przez ministra Rzeszy i szefa sztabu SA (do 1934 Ernst Röhm, od 1 lipca 1934 Viktor Lutze, a po jego śmierci w wypadku samochodowym 2 maja 1943 – Wilhelm Scheppmann).
W skład SA wchodziły jednostki specjalne:
W nocy z 29 na 30 czerwca 1934 w wyniku walk wewnątrzpartyjnych wymordowano jej przywódców (tzw. noc długich noży). Od tego czasu jej znaczenie jako zbrojnego ramienia partii zmalało na rzecz SS.
Organizacje: NSDAP • SA • SS • Hitlerjugend
Historia: Pucz monachijski • III Rzesza • Noc długich noży • Ustawy norymberskie • Noc kryształowa • Holocaust • Procesy norymberskie • Neonazizm
Ideologia: Mein Kampf • Ariozofia • Volkizm • Pozytywne chrześcijaństwo • Gottgläubigkeit
Rasizm: Ustawy norymberskie • Eksperymenty medyczne i pseudomedyczne w Auschwitz • Proces lekarzy
Partie narodowosocjalistyczne poza granicami Niemiec: Narodowosocjalistyczna Duńska Partia Robotnicza • Narodowo Socjalistyczna Partia Robotnicza • Narodowo-Socjalistyczny Ruch Holenderski • Niemiecka Narodowosocjalistyczna Partia Robotnicza Austrii • Partia Narodowych Socjalistów • Polska Partia Narodowo Socjalistyczna • Strzałokrzyżowcy
Tematy powiązane: Heil Hitler • Sieg heil • Triumf woli • Totenkopf • Swastyka •
