| Serż Sarkisjan | |
 |
|
| Data urodzenia | 30 czerwca 1954 |
 Prezydent Armenii |
|
| Okres urzędowania | od 9 kwietnia 2008 |
| Przynależność polityczna | Republikańska Partia Armenii |
| Poprzednik | Robert Koczarian |
| Premier Armenii |
|
| Przynależność polityczna | Republikańska Partia Armenii |
| Okres urzędowania | od 2 kwietnia 2007 do 9 kwietnia 2008 |
| Poprzednik | Andranik Markarian |
| Następca | Tigran Sarkisjan |
Serż Sarkisjan (orm. Սերժ Սարգսյան, ur. 30 czerwca 1954 w Stepanakercie w Górskim Karabachu) – ormiański polityk, działacz społeczności ormiańskiej w Górskim Karabachu, działacz państwowy w niepodległej Armenii, dwukrotny minister obrony, minister spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa narodowego, szef administracji prezydenta, premier Armenii od 26 marca 2007 do 9 kwietnia 2008, lider Republikańskiej Partii Armenii. Zwycięzca wyborów prezydenckich 19 lutego 2008. Od 9 kwietnia 2008 prezydent Armenii.
Spis treści |
Wychowywał się w Stepanakercie, stolicy Górskiego Karabachu (wówczas obwodu autonomicznego w granicach Azerbejdżańskiej SRR. W 1971 podjął studia na Uniwersytecie Państwowym w Erywaniu. W latach 1973-1974 odbył służbę wojskową w Armii Radzieckiej. Studia filologiczne na Uniwersytecie w Erywaniu ukończył w 1979. W trakcie studiów, w latach 1975-1979 pracował jako robotnik w fabryce elektrotechnicznej w Erewaniu.
Po powrocie do Karabachu podjął działalność w strukturach partyjnych. Od 1979 był etatowym pracownikiem Komitetu Miejskiego Komsomołu w Stepanakercie: kierownikiem wydziału, II sekretarzem, a w latach 1983-1985 I sekretarzem KM Komsomołu. Kierował również wydziałem propagandy i agitacji w Komitecie Miejskim w Stepanakercie, a od 1985 był asystentem I sekretarza Komitetu Obwodowego KPZR w Górskim Karabachu.
Pod koniec lat 80. związał się z lokalnym ruchem ormiańskim, którego celem było wyłączenie Karabachu z granic Azerbejdżańskiej SRR i zjednoczenie z Armenią. Był bliskim współpracownikiem jednego z przywódców ruchu – Roberta Koczariana. Na przełomie lat 80. i 90. nastąpiła eskalacja konfliktu między Ormianami i Azerami w Górskim Karabachu. Sarkisjan stał w latach 1989-1993 na czele Komitetu Sił Samoobrony Górskiego Karabachu. W 1990 został wybrany do Rady Najwyższej Armenii, a w 1991 do Rady Najwyższej Republiki Górskiego Karabachu. W latach 1992-1993 pełnił obowiązki ministra obrony republiki karabachskiej. Na czele władz Karabachu stał w tym samym czasie Robert Koczarian. Kierowane przez Sarkisjana siły zbrojne odniosły wówczas szereg sukcesów militarnych w zmaganiach z wojskiem Azerbejdżanu.
W uznaniu zasług odniesionych w trakcie wojny w Karabachu, w 1993 prezydent Armenii Lewon Ter-Petrosjan mianował Sarkijana ministrem obrony w rządzie Republiki Armenii. Dwa lata później Sarkisjan stanął na czele Zarządu ds. Bezpieczeństwa Narodowego. W 1996 został szefem nowoutworzonego resortu spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa narodowego (MSWiBN). Zachował stanowisko w rządzie pod kierownictwem Koczariana, powołanego na premiera w marcu 1997. Po rezygnacji Ter-Petrosjana z funkcji prezydenta w 1998 Sarkisjan poparł kandydaturę Koczariana w wyborach prezydenckich. Latem 1999 po rozdzieleniu MSWiBN Sarkisjan został ministrem bezpieczeństwa narodowego. Podał się do dymisji po ataku terrorystów w budynku parlamentu ormiańskiego, do którego doszło 27 października 1999. W jego wyniku zginęli m.in. premier Wazgen Sarkisjan i przewodniczący parlamentu Karen Demirczjan.
W listopadzie 1999 prezydent Koczarian powołał Sarkisjana na szefa swojej administracji i sekretarza Rady Bezpieczeństwa Narodowego. W maju 2000 Sarkisjan, zachowując stanowisko sekretarza RBN, objął funkcję ministra obrony w rządzie Andranika Markariana, które pełnił do 2007. W 2003 kierował sztabem wyborczym Koczariana w wyborach prezydenckich. Wstąpił również do proprezydenckiej Republikańskiej Partii Armenii.
Po śmierci premiera Markariana objął 26 marca 2007 funkcję p.o. premiera. 2 kwietnia 2007 został zatwierdzony przez parlament na stanowisku szefa rządu. Jednocześnie zrezygnował ze stanowiska szefa resortu obrony.
Serż Sarkisjan mając m.in. poparcie prezydenta Koczariana i Republikańskiej Partii Armenii udzielone mu jesienią 2007[1], wystartował w wyborach prezydenckich, które odbyły się 19 lutego 2008. Według ostatecznych wyników ogłoszonych 25 lutego przez Centralną Komisję Wyborczą, Sarkisjan zdobył ponad 862 369 głosów (52,82%), co dało mu zwycięstwo już w I turze[2]. Przedstawiciele opozycji nie uznali wyników, protestując przeciwko nieprawidłowościom, do których miało dojść w trakcie wyborów[3].
Zwolennicy Lewona Ter-Petrosjana, który w wyborach zajął drugie miejsce z wynikiem 21,5% głosów poparcia, zaraz po wyborach zorganizowali Erywaniu masowe protesty uliczne, które domagały się unieważnienia wyborów[4]. 1 marca 2008 protesty zostały brutalnie stłumione przez policję. Śmierć poniosło 8 osób, a w kraju wprowadzono 20 dniowy stan wyjątkowy[5].
9 kwietnia 2008 oficjalnie objął urząd prezydenta Armenii[6]. Tego samego dnia mianował na stanowisko premiera Tigrana Srkisjana, dyrektora Banku Centralnego Armenii[7]. Sarkisjan jeszcze w kwietniu zobowiązał się współpracować z Radą Europy w celu zakończenia konfliktu z opozycją, której wielu działaczy zostało uwięzionych z pwodu ich powyborczych protestów. W tym celu powołał specjalna grupę roboczą, która miała zając się wcielaniem w zycie rezolucji Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy[8].
W kwietniu 2008 Sarkisjan oświadczył również wolę normalizacji stosunków z Turcją bez żadnych warunków wstępnych. Zapowiedział jedocześnie dalsze zabieganie o międzynarodowe uznanie ludobójstwa Ormian, dokonanego przez Turcję w 1915[9]. Rezultatem nowej polityki była pierwsza w historii wizyta tureckiego szefa państwa (prezydenta Abdullaha Güla) w Armeniii we wrześniu 2008[10].
Sarkisjan jest właścicielem dużego majątku, pochodzącego głównie z importu ropu naftowej do Armenii. Od 1983 jest żonaty z Ritą Sarkisjan, z zawodu nauczycielką muzyki, z która ma dwoje dzieci.
| Poprzednik Robert Koczarian |
Prezydent Armenii 9 kwietnia 2008 – nadal |
Następca - |
| Poprzednik Andranik Markarian |
Premier Armenii 26 marca 2007 – 9 kwietnia |
Następca Tigran Sarkisjan (desygnowany) |
Armenia Przedwojenna
Hovhannes Qajaznuni • Aleksander Khatisyan • Hamo Ohanjanyan • Simon Vratsian
Armeńska SRR
Alexandr Myasnikyan • Sargis Lukasin • Sargis Hmbardzumian • Sahak Ter-Gabrielian • Abraham Guloian • Aram Piruzian • Aghasi Sargsian • Anton Qochinian • Badal Muradian • Grigor Arzumanian • Fadey Sargsian • Władimir Margariants
Niepodległa Armenia
Wazgen Manukian • Gagik Arutiunian • Chosrow Arutiunian • Hrant Bagratian • Armen Sarkisjan • Robert Koczarian • Armen Darbinian • Wazgen Sarkisjan • Aram Sarkisjan • Andranik Markarian • Serż Sarkisjan • Tigran Sarkisjan
