Outils :

Vous avez un site web ? Un blog ?

Netencyclo Directory Project

Mettre en favoris !

Technorati reactions
rencontre

Bizmut

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Bizmut

Układ okresowy pierwiastków

Bizmut

Dane ogólne

Nazwa, symbol, l.a.

Bizmut, Bi, 83

Grupa, okres, blok

15, 6, p

Własności metaliczne

metal grup głównych

Własności atomowe
Masa atomowa	208,98038 u
Promień atomowy	160 (obl. 143) pm
Promień walencyjny	146 pm
Promień van der Waalsa	bd
Konfiguracja elektronowa	[Xe]4f¹⁴5d¹⁰6s²6p³
e⁻ na poziom energetyczny	2, 8, 18, 32, 18, 5
Elektroujemność	2,02 (Pauling) 1,67 (Allred)
Stopień utlenienia	3, 5
Własności kwasowe tlenków	średnio kwaśne

Własności fizyczne
Stan skupienia	stały
Gęstość	9780 kg/m³
Temperatura topnienia	544 K 270,85 °C
Temperatura wrzenia	1 837 K 1 563,85 °C
Objętość molowa	21,31×10^–6 m³/mol
Ciepło parowania	104,8 kJ/mol
Ciepło topnienia	11,3 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej	6,27×10^–4 Pa (600 K)
Prędkość dźwięku	1790 m/s (293,15 K)

Pozostałe dane
Ciepło właściwe	122 J/(kg*K)
Konduktywność	0,867×10⁶ S/m
Przewodność cieplna	7,87 W/(m*K)
Potencjały jonizacyjne	I. 703 kJ/mol II. 1610 kJ/mol III. 2466 kJ/mol IV. 4370 kJ/mol V. 5400 kJ/mol VI. 8520 kJ/mol

Najbardziej stabilne izotopy

izotop	wyst.	o.p.r.	s.r.	e.r. MeV	p.r.
²⁰⁷Bi	{syn.}	31,55 lat	w.e.	2,399	²⁰⁷Pb
²⁰⁸Bi	{syn.}	3,368×10⁶ lat	w.e.	2,880	²⁰⁸Pb
²⁰⁹Bi	100%	stabilny izotop z 126 neutronami
^210mBi	{syn.}	3×10⁶ lat	α		²⁰⁶Tl

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Bizmut (Bi, łac. bismutum) – pierwiastek chemiczny, metal bloku p układu okresowego. Nazwa pochodzi od niemieckiego słowa Wismut.

Bizmut posiada 35 izotopów z przedziału mas 190–215. Trwały jest tylko izotop 209, który stanowi niemal 100% składu izotopowego bizmutu. Do niedawna sądzono, że ten pierwiastek nie rozpada się w ogóle. Dopiero w 2003 roku we francuskim Institut d'Astrophysique Spatiale w Orsay stwierdzono, że półokres rozpadu tego izotopu wynosi 1,9*10¹⁹ lat (tj. ponad miliard razy więcej niż szacowany wiek Wszechświata)^[1]. Ta śladowa radioaktywność ma jednak znaczenie naukowe, gdyż potwierdziła wcześniejsze obliczenia teoretyczne wskazujące na niestabilność wszystkich izotopów bizmutu. W naturalnym bizmucie występują też śladowe ilości radioizotopów, np. ²¹⁰Bi (ok. 50 ppm składu izotopowego).

Kryształ syntetyczny. Dolna, przednia krawędź ma około 3,5 cm . Opalizujący kolor jest z powodu interferencji w cienkiej warstwie tlenku powstałej w czasie stygnięcia.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 0,048 ppm (2 razy więcej niż złoto) w postaci trzech rud: bizmutynu (Bi₂S₃), bizmutytu ((BiO)₂CO₃) i ochry bizmutowej, które stanowią zwykle zanieczyszczenie rud ołowiu i miedzi. Rzadko występuje w postaci rodzimej (elementarnej).

Bizmut jest znany od XV wieku. Głównymi producentami są Chiny, Meksyk i Peru. W XXI w. jego cena wzrosła od ok. 6 $/kg w 2000 r. do ok. 30 $/kg w 2007 r.

Podstawowe zastosowania bizmutu:

Dodatek do stopów niskotopliwych (np. stop Wooda), w Niemczech także do produkcji stopów, z których odlewano czcionki drukarskie.
Niektóre jego kompleksy karbonylkowe znalazły zastosowanie jako katalizatory metatezy węglowodorów.
Ochra bizmutowa (Bi₂O₃) o barwie różowo-brązowej jest czasami stosowana jako barwnik w przemyśle kosmetycznym.
Wykorzystuje się go do produkcji tworzyw sztucznych, farb.
Stosuje się (np. w postaci zawiesiny) jako wypełnienie przy wykonywaniu zdjęć rentgenowskich.

Leki przeciwzapalne
Katalizator w procesie polimeryzacji
Włókno w bezpiecznikach elektrycznych

Znaczenie: Znaczenie biologiczne – brak. Występuje naturalnie w kościach i krwi (ok. 0,2 ppm), ale nie odgrywa tam żadnej roli. Jego sole i tlenki są nietoksyczne, mimo że jest metalem ciężkim.

Właściwości:

Czysty bizmut jest kruchym metalem o srebrnym połysku z różowymi refleksami.
Jako jedna z nielicznych substancji wykazuje inwersję rozszerzalności termicznej – przy obniżaniu temperatury zmniejsza się jego gęstość, gęstość bizmutu w stanie stałym jest mniejsza niż w stanie ciekłym (podobne właściwości wykazuje woda w temperaturze < 4 °C).
Nie reaguje z tlenem i wodą w warunkach normalnych.
Roztwarza się w stężonym kwasie azotowym.

Przypisy

↑ de Marcillac P., Coron N., Dambier G., Leblanc J., Moalic JP. Experimental detection of alpha-particles from the radioactive decay of natural bismuth. Nature. 6934 (422), ss. 876–8 (kwiecień 2003). doi:10.1038/nature01541. PMID 12712201.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Bizmut

p • d • e

Układ okresowy pierwiastków

Metale ziem alkalicznych

Inne metale

Inne niemetale

rencontre

Bizmut - En savoir plus

Encyclopédie Recherche.fr - Bizmut

Rencontre Bizmut - Articles à la une

"Je rencontre quelques peines, je rencontre beaucoup de joie, c'est parfois une question de chance, souvent une rencontre de choix."

© 2009 Netencyclo - Netencyclo Home - Terms of Service - Privacy Policy - Program Policies
Netencyclo, the Wikipedia mirror : the biggest multilingual free-content encyclopedia on the Internet. Cet article, miroir de l'article de Wikipédia est conforme aux termes de la GFDL All Wikipedia content is licensed under the GNU Free Documentation License (see details). Content on this web site is provided for informational purposes only. We accept no responsibility for any loss, injury or inconvenience sustained by any person resulting from information published on this site. We encourage you to verify any critical information with the relevant authorities.

- Bizmut -

Outils :

Bizmut

Z Wikipedii

Przypisy

A voir :

Bizmut - En savoir plus

Rencontre Bizmut - Articles à la une