Outils :Vous avez un site web ? Un blog ?
 Technorati reactions rencontre |
| Witamina B12 | ||||||
|
||||||
 |
||||||
| Ogólne informacje | ||||||
| Inne nazwy | cyjanokobalamina kobalamina |
|||||
| Wzór sumaryczny | C63H88CoN14O14P | |||||
| SMILES | CC1=CC2=C(C=C1C)N(C=N2)C3C(C(C(O3)C O)OP(=O)([O-])OC(C)CNC(=O)CCC4(C(C5C6 (C(C(C(=C(C7=NC(=CC8=NC(=C(C4=N5)C)C (C8(C)C)CCC(=O)N)C(C7(C)CC(=O)N)CCC (=O)N)C)[N-]6)CCC(=O)N)(C)CC(=O)N)C)C C(=O)N)C)O.[C-]#N.[Co+3] |
|||||
| Masa molowa | 1355,37 g/mol | |||||
| Identyfikacja | ||||||
| Numer CAS | 68-19-9 | |||||
|
||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||
| Zwroty bezpieczeństwa | S: 22-24/25 | |||||
| Numer RTECS | GG3750000 | |||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25 °C, 1000 hPa) |
||||||
| Klasyfikacja | ||||||
| ATC | B 03 BA 01 | |||||
| Farmakokinetyka | ||||||
| Okres półtrwania | w przybliżeniu 6 dni (w wątrobie 400 dni) | |||||
| Wydalanie | nerki | |||||
| Genetyka i fizjologia | ||||||
| Funkcje | - regulator produkcji erytrocytów - prekursor koenzymów |
|||||
| Choroby | niedokrwistość | |||||
Witamina B12 (nazwy chemiczne: cyjanokobalamina, kobalamina) - złożony metaloorganiczny związek chemiczny, pełniący w organizmach żywych rolę regulatora produkcji erytrocytów (czerwonych ciałek krwi). Jego niedobór powoduje niedokrwistość. Zaliczany jest do witamin z grupy B, tj. rozpuszczalnych w wodzie prekursorów koenzymów.
Spis treści |
Witamina B12 bierze udział w przemianie węglowodanowej, białkowej, tłuszczowej i w różnorodnych procesach, zapewnia aktywność, uczestniczy w wytwarzaniu czerwonych ciałek krwi, przeciwdziała niedokrwistości, umożliwia syntezę kwasów nukleinowych w komórkach, przede wszystkim szpiku kostnego; wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego, uczestniczy w tworzeniu otoczki mielinowej ochraniającej komórki nerwowe i neuroprzekaźników nerwowych, zapewnia dobry nastrój, równowagę psychiczną, pomaga w uczeniu się, skupieniu uwagi; odgrywa rolę przy odtwarzaniu kodu genetycznego; dzięki niej zmniejsza się poziom lipidów we krwi; wpływa na układ kostny, pobudza apetyt.
Witamina B12 nie jest toksyczna. Jednakże przy stosowaniu przez dłuższy czas bardzo dużych dawek tej witaminy zaobserwowano u niektórych ludzi objawy uczuleniowe. W bardzo wysokich dawkach może również wystąpić krwotok z jam nosowych.
Witamina B12 produkowana jest przez bakterie żyjące w układzie pokarmowym zwierząt. U człowieka powstaje w symbiozie z bakteriami układu pokarmowego. Następuje to dopiero w dystalnych częściach układu trawiennego, to jest w jelicie grubym. Ma to znaczące konsekwencje, gdyż w tych częściach jelita witaminy nie podlegają wchłanianiu i wszystko co wyprodukują bakterie zostaje wydalone wraz z kałem. Witamina B12 występuje wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak wątroba, nerki i serce, a także chudym mięsie, rybach, skorupiakach, serach i jajach. Wbrew wcześniejszym poglądom, glony nie zawierają witaminy B12, tylko jej analog strukturalny. Jest to o tyle niebezpieczne, ponieważ w przypadku człowieka ów związek jest nieprzyswajalny, dodatkowo, zmniejsza wchłanianie właściwej witaminy. Znaczącym źródłem tej witaminy jest mleko, które dodatkowo zawiera duże ilości wapnia pomagające ją przyswajać.
Zapotrzebowanie dorosłego człowieka na witaminę B12 wynosi około 1-2 μg na dobę.
Prawidłowe stężenie witaminy B12 w surowicy krwi - 165–680 ng/l[potrzebne źródło].
Z chemicznego punktu widzenia witamina B12 jest złożonym związkiem kompleksowym,w którym centralny atom kobaltu na III stopniu utlenienia jest koordynowany do atomów azotu sprzężonych pierścieni pirolowych tworzących makrocykliczny układ korynowy. Jedno wiązanie koordynacyjne azot-kobalt występuje prostopadle do płaszczyzny korynu. Drugie wiązanie prostopadłe do tej płaszczyzny jest labilne, tzn. mogą być w tym miejscu przyłączone różne ligandy, które stosunkowo łatwo się odrywają od całej cząsteczki.
Na rysunku obok przedstawiona jest tylko jedna z form witaminy B12, z podstawnikiem cyjanidowym w miejscu gdzie dochodzi do łatwej wymiany ligandów. Oprócz tego mogą w tym miejscu występować też grupy: grupa metylowa i reszta 5'-deoksyadenozyny. Cyjanidowa odmiana witaminy B12 jest stosunkowo najbardziej stabilna i dlatego występuje ona w tabletkach i preparatach witaminowych. W organizmie ulega ona szybkiemu przekształceniu do pochodnej metylowej, która po wymianie na ligand 5'-deoksyadenozynowy staje się rzeczywiście aktywnym biologicznie koenzymem-B12[1].
Jest to jedyny naturalnie występujący w organizmach żywych związek metaloorganiczny jaki dotąd udało się odkryć. Wszystkie pozostałe kompleksy metali występujące w organizmach żywych nie są związkami metaloorganicznymi, gdyż nie posiadają bezpośrednich wiązań metal-węgiel. Ze względu na stereotyp, że związki metaloorganiczne nie występują naturalnie, dość długo nie chciano przyjąć tego faktu do wiadomości, jednak badania rentgenograficzne dowiodły, że w strukturze witaminy B12 występują trwałe wiązania węgiel-metal. W 1956 roku Dorothy Crowfoot Hodgkin ustaliła wstępnie budowę molekularną witaminy B12, za co otrzymała Nagrodę Nobla z chemii w 1964 roku[2].
|
|||||||||||
