Outils :Vous avez un site web ? Un blog ?
Technorati reactions rencontre |
| Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Astat | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rozmieszczenie elektronów na powłokach w atomie astatu |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dane ogólne | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa, symbol, l.a. | Astat, At, 85 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Grupa, okres, blok | 17 (VIIA), 6, p | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Własności metaliczne | halogen | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Astat (At, łac. astatium) - pierwiastek chemiczny z grupy fluorowców o barwie metalicznej.
Spis treści |
Istnienie astatu zostało przewidziane przez Mendelejewa, który nazwał pierwiastek "eka-jodem". Ponieważ układ okresowy pierwiastków był znany od dawna, uczeni starali się zapełnić lukę w grupie 17, poszukując fluorowca następującego po jodzie.
Pierwiastek po raz pierwszy otrzymali Dale Corson, K.R. MacKenzie i Emilio Segré w Berkeley w 1940 roku. Bombardowali oni 209Bi cząstkami alfa. Metodą tą wytwarza się astat również obecnie. Nazwa pierwiastka pochodzi od greckiego astatos co znaczy nietrwały.
Ze względu na krótkie czasy życia izotopów astatu (czas połowicznego rozpadu najtrwalszego izotopu to niewiele ponad 8 godzin) wiele właściwości pierwiastka pozostaje bliżej niezbadanych. Wiadomo jednak, że jest on łatwo lotny i rozpuszcza się w niektórych substancjach organicznych.
Właściwości astatu zbadane w spetrometrach mas są zbliżone do właściwości pozostałych halogenów, zwłaszcza jodu, przy czym astat wykazuje więcej właściwości metalicznych. Astat najprawdopodobniej reaguje z wodorem, tworząc astatowodór, który po uwodnieniu daje kwas astatowodorowy. Reaguje też najpewniej z litowcami, tworząc sole oparte na wiązaniu jonowym, z których może być wyparty przez inne, bardziej reaktywne fluorowce.
W roztworach astat występuje w postaci anionów: At-, AtO- i AtO-3.[potrzebne źródło]
Trzy izotopy astatu występują w naturalnych szeregach promieniotwórczych: 218At w szeregu uranowym, 216At w szeregu torowym, a 219At w szeregu aktynowym. Są to jednak bardzo krótkożyciowe izotopy, toteż szacuje się, że łączna ilość astatu na Ziemi wynosi w każdej chwili ok. kilkudziesięciu gramów (objętość 1 łyżeczki do herbaty). Z tego powodu astat trafił do Księgi Rekordów Guinessa jako najrzadszy z występujących naturalnie pierwiastków.
Astat do badań laboratoryjnych jest otrzymywany poprzez bombardowanie bizmutu-209 cząstkami alfa, czyli jądrami helu. W zależności od energii cząstek, otrzymywane są relatywnie najtrwalsze izotopy 209At - 211At:
dla cząstek alfa o energii 26 MeV
dla cząstek alfa o energii 40 MeV
dla cząstek alfa o energii 60 MeV.Astat-211, o okresie połowicznego zaniku 7,2 godziny ma zastosowanie w radioterapii jako emiter cząstek alfa o małym zasięgu, przez co oddziałują one na zmianę nowotworową, nie uszkadzając okolicznych zdrowych tkanek.
| Izotop | Okres połowicznego rozpadu | Typ rozpadu |
|---|---|---|
| 196At | 300 ms | α |
| 197At | 400 ms | α, β+ w.e. |
| 198At | 4,9 s | α, β+ w.e. |
| 198mAt | 1,5 s | α, β+ w.e. |
| 199At | 7 s | α, β+ w.e. |
| 200At | 43 s | α, β+ w.e. |
| 200mAt | 4,3 s | α, β+ w.e. |
| 201At | 1,48 s | α, β+ w.e. |
| 202At | 3 min | α, β+ w.e. |
| 202mAt | 1,1 s | ? |
| 203At | 7,4 min | α, β+ w.e. |
| 204At | 9,2 min | α, β+ w.e. |
| 205At | 26,2 min | α, β+ w.e. |
| 206At | 29,4 min | α, β+ w.e. |
| 207At | 1,21 godz. | α, β+ w.e. |
| 208At | 1,6 godz. | α, β+ w.e. |
| 209At | 5,4 godz. | α, β+ w.e. |
| 210At | 8 godz. | α, w.e. |
| 211At | 7,2 godz | α, w.e. |
| 212At | 300 μs | α |
| 212mAt | 120 s | α |
| 213At | 0,11 μs | α |
| 214At | 0,56 μs | α |
| 214mAt | 0,7 μs | α |
| 215At | 100 μs | α |
| 216At | 300 μs | α |
| 217At | 32,3 μs | α |
| 218At | 1,6 s | α |
| 219At | 50 s | α |
| Układ okresowy pierwiastków | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| H | He | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Li | Be | B | C | N | O | F | Ne | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Na | Mg | Al | Si | P | S | Cl | Ar | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr | ||||||||||||||||||||||||
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe | ||||||||||||||||||||||||
| Cs | Ba | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn | ||||||||||
| Fr | Ra | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Uub | Uut | Uuq | Uup | Uuh | Uus | Uuo | ||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||