izotop	wyst.	o.p.r.	s.r.	e.r. MeV	p.r.
²²⁵Ac	{syn.}	10 dni	α	5,935	²²¹Fr
²²⁶Ac	{syn.}	29,37 godz	w.e.	0,640	²²⁶Ra
			α	5,536	²²²Fr
			β^-	1,117	²²⁶Th
²²⁷Ac	ślady	21,773 lat	α (1,2%)	5,042	²²³Fr
			β^- (89%)	0,045	²²⁷Th
			γ	0,037	nd
²²⁸Ac	{syn.}	6,13 godz	β^-	2,142	²²⁸Th

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.

*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu,
w.e.=wychwyt elektronu

Aktyn (Ac, łac. actinium) - nietrwały pierwiastek chemiczny, aktynowiec.

[edytuj] Odkrycie

Nazwa pochodzi od greckiego słowa aktinos oznaczającego promień. Francuski chemik André Louis Debierne wykrył aktyn w 1899 na podstawie stwierdzenia promieniowania (stąd nazwa) jonizującego i widzialnego (niebieskawego) oraz wydzielania energii termicznej w przesączach otrzymanych od Pierre'a i Marii Curie. W tym samym czasie, co Debierne, wykrył ten pierwiastek chemik niemiecki Friedrich Otto Giesel, który proponował nieuznaną nazwę emanium (łac. emanare – szerzyć się, rozpływać się, emanować).

Od nazwy pierwiastka aktyn pochodzi nazwa zbiorcza "aktynowce". Według IUPAC aktyn jest zaliczany do aktynowców, jednak wielu chemików zalicza go do skandowców.

Zobacz też: Klasyfikacja lantanowców i aktynowców

[edytuj] Izotopy

Znane izotopy aktynu mają liczby masowe od 221 do 230.

[edytuj] Otrzymywanie

Ze środowiska naturalnego pozyskuje się go z rud uranowych. Sztucznie, przez aktywację radu ²²⁶ neutronami. Po 41,2 minutach następuje rozpad β:

${}^{226}\hbox{Ra}(n,\gamma){}^{227}\hbox{Ra} \;\to\; {}^{227}\hbox{Ac}$

Aktyn oddziela się następnie od radu rozpuszczalnikami organicznymi.

[edytuj] Właściwości chemiczne

Aktyn jest bardzo aktywny chemicznie i ma wysoką radiotoksyczność. Na powietrzu łatwo się utlenia. Rozpuszcza się w kwasie solnym i azotowym. Związki aktynu są izoelektronowe z analogicznymi związkami lantanu - sole lantanu używa się jako nośniki aktynu. Najpopularniejsze związki:

Ac₂O₃
Ac₂S₃
Ac(OH)₃
AcF₃ - źródło neutronów aktywowane cząstkami alfa, 1 Ci tego związku emituje 1,21*10⁶ neutronów/s
Ac₂(C₂O₄)₃
Ac₂(PO₄)₃
Ac₂(SiF₆)₃

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Aktyn

p • d • e

Układ okresowy pierwiastków

Metale ziem alkalicznych

Inne metale

Inne niemetale

rencontre

Aktyn - En savoir plus

Encyclopédie Recherche.fr - Aktyn

Rencontre Aktyn - Articles à la une

"Je rencontre quelques peines, je rencontre beaucoup de joie, c'est parfois une question de chance, souvent une rencontre de choix."

© 2009 Netencyclo - Netencyclo Home - Terms of Service - Privacy Policy - Program Policies
Netencyclo, the Wikipedia mirror : the biggest multilingual free-content encyclopedia on the Internet. Cet article, miroir de l'article de Wikipédia est conforme aux termes de la GFDL All Wikipedia content is licensed under the GNU Free Documentation License (see details). Content on this web site is provided for informational purposes only. We accept no responsibility for any loss, injury or inconvenience sustained by any person resulting from information published on this site. We encourage you to verify any critical information with the relevant authorities.

- Aktyn -

Outils :

Aktyn

Z Wikipedii