1992

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1 stycznia
  • wprowadzono jednolity podatek dochodowy od osób fizycznych.
  • Rydułtowy odzyskały prawa miejskie.
• 24 stycznia – prof. Ewa Łętowska - rzecznik praw obywatelskich zakończyła swoją 4-letnią kadencję. Jej następcą został prof. Tadeusz Zieliński.
• 1 lutego – Sejm uznał wprowadzony w dniu 13 grudnia 1981 stan wojenny za nielegalny. Podczas posiedzenia poseł Leszek Moczulski rozwinął skrót PZPR jako Płatni Zdrajcy, Pachołki Rosji.
• 7 lutego – wizyta prezydenta RPA Frederika de Klerka.
• 2 marca – Polska i Białoruś ustanowiły stosunki międzynarodowe.
• 5 marca – Hanna Gronkiewicz-Waltz została prezesem NBP.
• 24 marca – zmiana skrótu (TP na TVP) oraz logotypów Telewizji Polskiej.
• 25 marca – wydano bullę papieską o reorganizacji administracji kościelnej w Polsce; powstało 13 nowych diecezji.
• 9 kwietnia – Polska uznała niepodległość Bośni i Hercegowiny.
• 14 kwietnia – minister edukacji narodowej podpisał rozporządzenie w sprawie nauczania religii w szkołach.
• 18 maja – prezydenci Polski i Ukrainy podpisali traktat o nienaruszalności granicy między obu państwami.
• 23 maja – podpisano traktat między Rzeczpospolitą Polską i Federacją Rosyjską o dobrosąsiedzkiej współpracy oraz 9 dalszych umów.
• 28 maja – Sejm przyjął uchwałę lustracyjną, uchyloną następnie przez Trybunał Konstytucyjny.
• 1 czerwca – banki rozpoczęły sprzedaż jednorocznych obligacji skarbowych.
• 4 czerwca – przedstawiono tzw. listę Macierewicza (listę współpracowników służb specjalnych).
• 5 czerwca – Sejm odwołał rząd Jana Olszewskiego i powołał Waldemara Pawlaka na stanowisko premiera.
• 7 czerwca – powstało nowe ugrupowanie polityczne - lewicowa Unia Pracy z Ryszardem Bugajem na czele.
• 11 czerwca – w Gdańsku rozpoczął się IV Zjazd NSZZ Solidarność. Przewodniczącym został ponownie Marian Krzaklewski.
• 16 lub 17 czerwca – otwarto w Polsce pierwszą restaurację McDonald's.
• 17 czerwca – Związek Zawodowy Rolnictwa Samoobrona rozpoczął blokowanie dróg w kraju.
• 18 czerwca – uruchomiono pierwszą sieć telefonii komórkowej w Polsce (Centertel NMT-450).
• 19 czerwca – Trybunał Konstytucyjny orzekł niezgodność uchwały lustracyjnej z konstytucją.
• 23 czerwca – podpisano traktat o dobrym sąsiedztwie między Polską a Białorusią.
• 10 lipca – premierem rządu polskiego została Hanna Suchocka.
• 1 sierpnia – Sejm uchwalił Małą Konstytucję.
• 7-10 sierpnia – w Gdyni zakończyła się Operacja Żagiel 1992 (regaty Cutty Sark Tall Ships' Races).
• 26 sierpnia – wybuchł pożar lasu koło Kuźni Raciborskiej.
• 1 września – w niewyjaśnionych do dzisiaj okolicznościach zamordowany został były premier z okresu PRL, Piotr Jaroszewicz oraz jego żona.
• 6-8 września – nad Polską krążył huragan, który wyrządził znaczne szkody.
• 22 września – sejmowa komisja odpowiedzialności konstytucyjnej przesłuchała członków rady państwa z grudnia 1981.
• 28 września – jednodniową wizytę złożył premier Litwy.
• 29 września – z oficjalną wizytą przybył premier Holandii, Ruud Lubers.
• 2 października – premiera teleturnieju Koło Fortuny w Polsce, kultowego w historii polskiej telewizji.
• 14 października – prezydent Lech Wałęsa otrzymał dokumenty zbrodni katyńskiej przekazane przez Moskwę.
• 28 października – w Świnoujściu ostatnie jednostki bojowe byłej armii radzieckiej (XXIV Brygada Kutrów Torpedowych) opuściły Polskę.
• 21 listopada – prezesem PSL został ponownie Waldemar Pawlak.
• 28 listopada – w Nadarzynie otwarto Biuro Oddziału Świadków Jehowy
• 3-4 grudnia – na promocję swojej książki "Wróżby kumaka" przybył pisarz niemiecki, Günter Grass.
• 5 grudnia – pierwsza prywatna polska stacja telewizyjna, Polsat, rozpoczęła nadawanie.
• 18 grudnia – prezesem PAN został Leszek Kuźnicki.
• 21 grudnia – w Krakowie Polska, Węgry i Czechosłowacja podpisały CEFTA.
• 29-30 grudnia – Sejm zaakceptował poprawkę Senatu do ustawy o radiofonii i telewizji, dotyczącą respektowania w programach radia i telewizji chrześcijańskiego systemu wartości.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 9 stycznia – czasopismo Nature opublikowało artykuł Aleksandra Wolszczana i D.A. Fraila o odkryciu planet poza Układem Słonecznym.
• 7 lutego – podpisanie Traktatu z Maastricht.
• 21 lutego – na mocy rezolucji 743 (1992) Rady Bezpieczeństwa ONZ powstały siły pokojowe UNPROFOR, których celem było powstrzymanie eskalacji konfliktu na terenie byłej Jugosławii.
• marzec – rozpoczęła się wojna w Bośni.
• 1 marca – mieszkańcy Bośni i Hercegowiny opowiedzieli się w referendum za niepodległością.
• 2 marca – Mołdawia i Uzbekistan zostały członkami ONZ.
• 6 marca – w Kopenhadze powołano Radę Państw Morza Bałtyckiego.
• 2 kwietnia – znana piosenkarka muzyki Tejano Selena Quintanilla wyszła za gitarzyste swojego zespołu Selena y Los dnos Chirisa Pereza.
• 6 kwietnia – koniec komunistycznych rządów w Albanii; władzę przejęła demokratyczna opozycja.
• 20 kwietnia – na stadionie Wembley odbył się koncert The Freddie Mercury Tribute.
• 26 kwietnia – w Los Angeles wybuchły zamieszki w następstwie werdyktu uniewinniającego policjantów oskarżonych o pobicie Rodneya Kinga.
• 28 kwietnia – obalenie komunistycznych rządów w Afganistanie; władzę przejęli mudżahedini.
• 13 maja – w Himalajach zaginęła polska alpinistka Wanda Rutkiewicz, jej ciała nie odnaleziono.
• 17 maja – beatyfikowano Josemaríę Escrivę de Balaguera, założyciela Opus Dei.
• 20 maja – klub piłkarski FC Barcelona po raz pierwszy zdobył Puchar Europy po golu w dogrywce Ronalda Koemana.
• 22 maja – prezydenci Lech Wałęsa i Borys Jelcyn podpisali w Moskwie polsko-rosyjski traktat o przyjaźni i dobrosąsiedzkiej współpracy.
• 3-14 czerwca – odbyła się konferencja ONZ pod hasłem "Środowisko i Rozwój", zwana "Szczytem Ziemi".
• 17 lipca
  • w RPA przeprowadzono referendum w sprawie odejścia państwa od polityki apartheidu.
  • Słowacka Rada Narodowa przyjęła Deklarację Suwerenności Republiki Słowackiej.
• 16 września – Parlament Europejski ratyfikował układ stowarzyszeniowy z Polską.
• 22 września – wykluczenie Jugosławii z ONZ.
• 6 grudnia – zburzony został meczet Babri Masdżid.
• 9 grudnia – amerykańscy marines wylądowali na plażach Somalii (operacja ONZ "Przywrócić nadzieję").
• 22 grudnia – Martin Almada odkrył archiwa terroru.

[edytuj] Urodzili się

• 21 stycznia - Logan O'Brien, amerykański aktor
• 29 stycznia - Joséphine Berry, francuska aktorka
• 14 lutego - Freddie Highmore, aktor
• 4 marca - Jazmin Grace Grimaldi, najstarsza córka księcia Monako, Alberta II i jego kochanki, Tamary Rotolo
• 8 marca, Charlie Ray, aktorka amerykańska
• 10 marca - Emily Osment, amerykańska aktorka filmowa i piosenkarka
• 13 marca - Klaudia Kulon, polska szachistka
• 16 marca - Michael Perham, jest najmłodszym żeglarzem, który samotnie opłynął Atlantyk
• 3 kwietnia - Julia Jefimowa, rosyjska pływaczka
• 4 kwietnia - Alexa Nikolas, amerykańska aktorka
• 7 kwietnia - Jessica Sara, amerykańska aktorka
• 15 kwietnia - Amy Diamond, szwedzka piosenkarka muzyki pop
• 16 kwietnia - Sebastian (książę Luksemburga), trzeci syn wielkiego księcia Luksemburga Henryka i wielkiej księżnej Marii Teresy Mestre
• 30 maja - Adrian Żuchewicz, polski aktor młodzieżowy
• 5 czerwca - Emily Seebohm, australijska pływaczka
• 14 czerwca - Daryl Sabara, amerykański aktor
• 24 czerwca - Piotr Swend, polski aktor młodego pokolenia
• 29 czerwca - Adam G. Sevani, amerykański aktor, wokalista i tancerz
• 13 lipca - Dylan Patton, amerykański model i aktor
• 15 lipca - Koharu Kusumi, japońska piosenkarka pop
• 16 lipca - Agnieszka Kaczorowska, aktorka
• 22 lipca - Selena Gomez, amerykańska aktorka i piosenkarka
• 30 lipca - Fabiano Caruana, włoski szachista
• 4 sierpnia - Dylan Sprouse i Cole Sprouse, amerykańscy aktorzy
• 20 sierpnia - Demi Lovato, aktorka, piosenkarka i pisarka tekstów piosenek
• 27 sierpnia - Vincent Tomas, wokalista zespołu US5 od listopada 2007
• 29 sierpnia - Magdalena Szczerkowska, tenisistka stołowa
• 16 września - Nicholas Jerry "Nick" Jonas, członek zespołu Jonas Brothers
• 24 września - Krystyna Klimczak, polska łyżwiarka figurowa
• 28 września - Skye McCole Bartusiak, amerykańska aktorka dziecięca
• 12 października - Josh Hutcherson, amerykański aktor filmowy i telewizyjny
• 24 października - Thelma Fardin, argentyńska aktorka młodego pokolenia
• 23 listopada - Miley Cyrus, amerykańska aktorka i piosenkarka
• 26 listopada - Ludwik Ducruet, najstarszy syn księżniczki Monako, Stefanii i jej pierwszego męża, Daniela Ducruet
• 27 listopada - Alicja Boratyn, polska piosenkarka
• 27 listopada - Tola Szlagowska, polska wokalistka i kompozytorka
• 1 grudnia - Viviana Ramos, meksykańska aktorka
• 9 grudnia - Kajetan Lewandowski, polski aktor dubbingowy
• 18 grudnia - Adam Cieślar, polski skoczek narciarski

[edytuj] Zmarli

• 11 stycznia - Edward Jancarz, żużlowiec Stali Gorzów (ur. 1946)
• 16 stycznia - Wojciech Kubik, saneczkarz, olimpijczyk Sapporo 1972 (ur. 1953)
• 19 stycznia - Wiktor Ostrowski, polski podróżnik, fotografik, taternik, alpinista, autor książek reportażowych (ur. 1905)
• 4 lutego - Lisa Fonssagrives, szwedzka modelka (ur. 1911)
• 22 lutego - Tadeusz Łomnicki, polski aktor (ur. 1927)
• 29 lutego - Czesław Nowicki, polski dziennikarz, popularny „Wicherek” zapowiadający pogodę w TVP (ur. 1928)
• 6 kwietnia - Isaac Asimov, amerykański pisarz science fiction (ur. 1920)
• 8 kwietnia - Daniel Bovet, włoski farmakolog i fizjolog (ur. 1907)
• 9 kwietnia - Alfred Szklarski, polski pisarz literatury młodzieżowej (ur. 1912)
• 20 kwietnia - Benny Hill, angielski komik (ur. 1925)
• 27 kwietnia - Olivier Messiaen, francuski kompozytor, organista, nauczyciel i z zamiłowania ornitolog (ur. 1908)
• 6 maja - Marlena Dietrich, amerykańska aktorka filmowa, pochodzenia niemieckiego (ur. 1901)
• 10 maja - Andrzej Waligórski, poeta, twórca kabaretu radiowego Studio 202 (ur. 1926)
• 13 maja - Wanda Rutkiewicz, polska alpinistka (ur. 1943)
• 30 maja - Antoni Zygmund, polski matematyk (ur. 1900)
• 18 czerwca - Janusz Kruk, lider zespołu 2+1 (ur. 1946)
• 4 lipca - Astor Piazzolla, kompozytor tanga argentyńskiego, wirtuoz bandoneonu, tanguero
• 18 sierpnia - Christopher Johnson McCandless, amerykański tułacz, filozof (ur. 1968)
• 2 września - Piotr Jaroszewicz, były premier PRL, zamordowany wraz z żoną w Aninie (ur. 1909)
• 5 września - Fritz Leiber, amerykański pisarz fantasy i science fiction (ur. 1910)
• 12 września - Rafał Abkowicz, ostatni polski hazzan karaimski (ur. 1896)
• 3 października - Marek Petrusewicz, polski pływak (ur. 1934)
• 8 października - Willy Brandt, kanclerz Niemiec (ur. 1913)
• 27 października - David Bohm, amerykański naukowiec zajmujący się fizyką kwantową i filozofią fizyki (ur. 1917)
• 3 listopada - Ludwik Benoit, aktor filmowy i teatralny (ur. 1920)
• 21 grudnia - Stella Adler, amerykańska aktorka (ur. 1901)
• 23 grudnia - Jadwiga Chojnacka, polska aktorka (ur. 1905)

[edytuj] Zdarzenia astronomiczne

• 4 stycznia - obrączkowe zaćmienie Słońca
• 15 czerwca - zaćmienie Księżyca
• 30 czerwca - całkowite zaćmienie Słońca
• 9 grudnia - zaćmienie Księżyca
• 24 grudnia - częściowe zaćmienie Słońca

[edytuj] Nagrody Nobla

• z fizyki - Georges Charpak
• z chemii - Rudolph A. Marcus
• z medycyny - Edwin Gerhard Krebs, Edmond Fischer
• z literatury - Derek Walcott
• nagroda pokojowa - Rigoberta Menchu Tum
• z ekonomii - Gary Becker

[edytuj] Fikcja

• Miejsce ma akcja gry Grand Theft Auto: San Andreas.

[edytuj] Zobacz też

• Historia informatyki/1992
• Oscary za rok 1992
• Olimpiada szachowa 1992
• 1992 w filmie
• 1992 w muzyce
• 1992 w literaturze

[edytuj] Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 27 lutego
• Ostatki: 3 marca
• Popielec: 4 marca
• Niedziela Palmowa: 12 kwietnia
• Wielki Czwartek: 16 kwietnia
• Wielki Piątek: 17 kwietnia
• Wielka Sobota: 18 kwietnia
• Wielkanoc: 19 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 20 kwietnia
• Wniebowstąpienie: 28 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 7 czerwca
• Boże Ciało: 18 czerwca