In verschillende religies is een zonde een ernstige of minder ernstige handeling tegen de morele wetten van de godsdienst. De term impliceert ongehoorzaamheid aan God en wordt gebruikt in het jodendom, christendom en islam, maar niet in religies als het boeddhisme en in systemen waarin geen persoonlijke godheid is. De zonde is vaak sterk verweven met de religieuze betekenis van schuld.
Inhoud |
 Zie Zonde (christendom) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Als iemand een zonde begaat, betekent dat dat er wordt ingegaan tegen de wil van God, zoals die in de Bijbel wordt beschreven. Een belangrijk voorbeeld daarvan zijn de Tien Geboden. Tienmaal staat daar Gij zult niet of juist Gij zult.... Zonde kan overtreding van geboden zijn, maar ook het nalaten van het goede.
Het komt voor dat zonden naar gradaties worden ingedeeld. In het Nieuwe Testament noemt Johannes een bijzondere categorie, de zogeheten doodzonde ('zonde tot de dood') (1 Johannes 5:16-17). Welke zonde hij daarmee precies bedoelde schreef hij niet maar blijkbaar gaat het hierbij om die zonde waarbij men God definitief de rug toekeert. Men verliest dan het 'genadeleven' en is dus als het ware geestelijk dood. Een andere categorie zijn de zeven hoofdzonden.
Binnen de islam zijn sommige zonden ernstiger dan andere zonden. Hoe ernstiger de zonde, hoe groter is de kans om op de Dag des oordeels naar de hel te worden gestuurd. Doordat moslims het aardse leven als een voorspel zien op het leven na de dood, is het onderscheid tussen minder ernstige en ernstige zonden zeer belangrijk.[1]
Een mogelijke indeling is[2]:
In de Koran staan verschillende ayaat waarin de vergevingsgezindheid van God wordt aangetoond tegenover zij die berouw hebben van zonden, zoals soera De Koe 160 en soera De Vrouwen 110. Echter, de grootste zonde is het dienen van andere goden (shirk), waarvoor geen vergeving zou bestaan. Deze zonde en zonden zonder berouw kunnen door God zwaar bestraft worden, zoals het volk van Nuh in soera Noach verdronken werd om hun zonden.[3] Soera Al-Hidjr belooft de hel voor de zondaars, waarbij op zeven verschillende niveaus kwellingen van uiteenlopende aard op de inwoners wordt toegepast, naargelang de ernst van hun zonden. Het eennalaagste niveau zou voor de heidense ongelovigen, het laagste niveau voor de huichelaars die hebben voorgewend met Mohammed te hebben samengewerkt. De moslims in het hoogste niveau zouden wellicht door de genade van God kunnen worden verlost.[4]
Volgens moslimse theologen zou Mohammed Goddelijke bescherming hebben gekregen tegen zonden[5]. Een traditie levert over dat twee mannen Mohammed in zijn jeugd bezochten, zijn borst opensneden, en de neiging tot menselijke zonden uit zijn hart wasten[6]. Desondanks was hij mens, waarbij mogelijkerwijs kleine fouten heeft gemaakt. De algemene consensus is dat hij geheel vrij was van zonden.[7]
In het jodendom is een zonde een fout in het nakomen van de rabbijnse wetten (halacha). Joden kunnen boeten voor zonden. De liturgie van de 'ontzagwekkende dagen' (Rosj Hasjana en Jom Kippoer) en de Aseret Jemei Tesjoeva ertussen, verklaren door het gebed, het boete doen en tsedaka, het verplichte geven voor goede doelen (en in deze verschillend van de vrijwillige liefdadigheid), zonden herstellen. Boete doen wordt alleen zinvol geacht, indien vergezeld van een oprecht besluit om op te houden met onaanvaardbare acties en zelfs dan alleen als acties om verontschuldigingen aan derden aan te bieden eerlijk worden ondernomen.
De term 'zonde' wordt in het dagelijks taalgebruik ook gebezigd voor het overtreden van voorschriften die niet (noodzakelijkerwijs) religieus zijn, vaak waar het om gewoonten m.b.t. gezondheid gaat. Iemand heeft bijvoorbeeld 'gezondigd' als hij zich niet aan zijn dieet heeft gehouden. Ook wordt er wel gezegd "Dat is zonde", als synoniem voor "Dat is jammer".