De Yakuza (ヤクザ of やくざ) is een Japanse traditionele criminele organisatie die vaak wordt vergeleken met de westerse maffia, maar die meer paramilitair is opgezet en ook meer een geaccepteerd onderdeel van de maatschappij lijkt te zijn.
Veel van de activiteit van de Yakuza is te begrijpen vanuit hun historische feodale oorsprong. Ze zijn geen geheime organisatie zoals de maffia. Veel Yakuza-organisaties hebben openlijk kantoren met een uithangbord waarop de groepsnaam of hun embleem staat. Leden dragen vaak zonnebrillen en kleurrijke kostuums zodat hun 'werk' voor 'burgers' (katagi) onmiddellijk herkenbaar is; zelfs de manier waarop veel Yakuza lopen verschilt opvallend van die van gewone burgers, met een arrogante, brede pas. Soms zijn ze ook meer conservatief gekleed dan de gemiddelde burger, maar indien nodig kunnen ze onmiddellijk een glimp van hun tatoeëringen laten zien om te tonen wat ze zijn. Leden zijn vaak zwaar getatoëerd, maar laten hun tatoeages zelden zien, ze houden hun tatoeages verborgen met lange mouwen en hoge kragen.
Hiërarchische relaties worden strikt in acht genomen en leden die niet aan de verwachtingen voldoen, gaan soms over tot rituele automutilatie: yubitsume, het afsnijden van delen van de eigen vingers om de 'oyabun', baas of bendeleider te verzoenen. Dit ritueel stamt uit de tijd dat er in Japan nog met zwaarden werd gevochten, omdat er na elke keer yubitsume een groter deel van de vinger(s) weg werd gehaald, werd de grip op het zwaard steeds minder, dit maakte de gestrafte meer afhankelijk van de groep.
