Het personen- en familierecht is het onderdeel van het burgerlijk recht dat zich bezighoudt met afstamming, geboorte, huwelijk- en echtscheiding en andere zaken in verband met de hoedanigheid, familiebetrekkingen en bevoegdheden van personen. Het erfrecht wordt meestal als apart rechtsgebied beschouwd.
Personen- en familierecht is in Nederland zowel als België opgenomen in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek. Tevens maakt het onderdeel uit van verdragen zoals het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind.
Het personen- en familierecht beslaat ongeveer de helft van het rechtsbedrijf (in aantal procedures). Het onderscheidt zich van andere delen van het recht met name door een grote mate van beslotenheid. Openbaarheid van uitspraken is de facto niet van toepassing in het familierecht (EHRM-Arrest P&B versus United Kingdom)
Inhoud |
Vooral het onderdeel familierecht is regelmatig onderhevig aan wijzigingen. Zo werd in Nederland in 1998 het gezamenlijk gezag van ouders over hun kind als uitgangspunt ingevoerd. In België was dit al in 1995 geregeld. In België heeft minister Laurette Onkelinx voorgesteld gezamenlijke zorg van vader en moeder als uitgangspunt te nemen en afspraken daarover beter afdwingbaar te maken. Dit wetsvoorstel is in maart 2006 aangenomen door de Kamer van Volksvertegenwoordigers en in september 2006 in werking getreden. In Nederland heeft minister Piet Hein Donner voorgesteld het verplicht ouderschapsplan in te voeren en er was een verdergaand initiatiefwetsvoorstel van VVD-kamerlid Ruud Luchtenveld. Deze laatste beoogde tevens de zogenaamde flitsscheiding af te schaffen. Zijn voorstellen werden, gewijzigd, aangenomen door de Tweede Kamer. De Eerste Kamer heeft echter bijna unaniem het voorstel van Luchtenveld afgestemd. Op 12 juni 2007 stemde de Nederlandse Tweede kamer voor de wetsvoorstellen van Donner en nam daarbij een amendement¹ van Tweede Kamerlid De Wit (SP) aan, dat gelijkwaardig ouderschap als wettelijk uitgangspunt stelt.
Enkele praktische voorbeelden uit het familierecht:
Je hebt het recht om je geslachtsnaam te wijzigen als:
Degenen die gezag hebben over een kind:
Het eindigen van een huwelijk:
¹ De tekst van het amendement op het wetsvoorstel 30 145 is te vinden op overheid.nl/op
